Yêu cầu tất yếu từ thực tiễn phát triển
Xã Tam Hưng được thành lập theo Nghị quyết số 1656/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội trên cơ sở sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên và dân số của các xã Mỹ Hưng, Tam Hưng, Thanh Thùy và Thanh Văn trước đây. Sau sắp xếp, xã có diện tích tự nhiên 29,45 km², 10.606 hộ gia đình dân số 39.754 người, sinh sống tại 22 thôn.
Những năm qua, hệ thống thôn trên địa bàn đã phát huy vai trò là cầu nối trực tiếp giữa cấp ủy, chính quyền với Nhân dân; góp phần triển khai hiệu quả các chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước; tổ chức tốt các phong trào thi đua yêu nước, xây dựng đời sống văn hóa, bảo đảm quốc phòng - an ninh và phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương.
Tuy nhiên, trong bối cảnh thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, nhiều thôn đã bộc lộ những hạn chế nhất định. Đáng chú ý, toàn xã có tới 13/22 thôn chưa bảo đảm tiêu chuẩn về quy mô hộ gia đình theo quy định, chiếm 59,1%. Một số thôn có quy mô nhỏ, phân tán, gây khó khăn trong công tác quản lý, điều hành, đồng thời làm tăng số lượng người hoạt động không chuyên trách, tạo áp lực đối với ngân sách địa phương.
Xuất phát từ thực tiễn đó, việc sắp xếp lại các thôn là yêu cầu cần thiết nhằm bảo đảm bộ máy tinh gọn, hoạt động hiệu quả, phù hợp với quy định pháp luật, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi để tập trung nguồn lực đầu tư phát triển hạ tầng, đẩy mạnh chuyển đổi số, nâng cao chất lượng phục vụ Nhân dân và thực hiện mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội bền vững.
Từ 22 thôn xuống còn 14 thôn
Theo Đề án, xã Tam Hưng sẽ giữ nguyên 6 thôn đã bảo đảm tiêu chuẩn về quy mô hộ gia đình và có tính ổn định cao, gồm: Hưng Giáo, Song Khê, Lê Dương, Quảng Minh, Rùa Hạ và Dư Dụ.
Trong đó, thôn Song Khê hiện có 1.097 hộ gia đình với 4.006 nhân khẩu; thôn Rùa Hạ có 832 hộ với 3.249 nhân khẩu; thôn Lê Dương có 768 hộ với 2.890 nhân khẩu; thôn Quảng Minh có 717 hộ với 2.756 nhân khẩu; thôn Dư Dụ có 553 hộ với 2.105 nhân khẩu và thôn Hưng Giáo có 524 hộ với 1.920 nhân khẩu.
Đối với 16 thôn còn lại, xã thực hiện sáp nhập để thành lập 8 thôn mới, bảo đảm tiêu chuẩn theo quy định, cụ thể:
Thành lập thôn Đại Thanh trên cơ sở sáp nhập thôn Tê Quả và thôn Đại Định. Sau sáp nhập, thôn có 844 hộ gia đình, 2.901 nhân khẩu, diện tích 1,811 km².
Thành lập thôn Văn Xá trên cơ sở sáp nhập thôn Văn Khê và thôn Bùi Xá. Thôn mới có 652 hộ gia đình, 2.363 nhân khẩu, diện tích 2,984 km².
Thành lập thôn Thạch Đan trên cơ sở sáp nhập thôn Đan Thầm và thôn Thạch Nham. Sau sắp xếp có 514 hộ gia đình, 1.913 nhân khẩu, diện tích 1,852 km².
Thành lập thôn Phượng Thiên trên cơ sở sáp nhập thôn Phượng Mỹ và thôn Thiên Đông. Đây là một trong những thôn có quy mô lớn sau sắp xếp với 1.000 hộ gia đình, 3.712 nhân khẩu, diện tích 2,653 km².
Thành lập thôn Rùa Thượng Am trên cơ sở sáp nhập thôn Rùa Thượng và thôn Từ Am, có 600 hộ gia đình, 2.458 nhân khẩu.
Thành lập thôn Vĩnh Dụ trên cơ sở sáp nhập thôn Gia Vĩnh và thôn Dụ Tiền, có 567 hộ gia đình, 2.047 nhân khẩu.
Thành lập thôn Bạch Đa trên cơ sở sáp nhập thôn Tam Đa và thôn Bạch Nao. Đây là thôn có quy mô dân số lớn nhất sau sắp xếp với 1.133 hộ gia đình, 4.468 nhân khẩu, diện tích 3,876 km².
Thành lập thôn Nhân Lý trên cơ sở sáp nhập thôn Úc Lý và thôn Quan Nhân, có 805 hộ gia đình, 2.966 nhân khẩu, diện tích 2,864 km².
Như vậy, sau khi hoàn thành việc sắp xếp, số lượng thôn trên địa bàn xã Tam Hưng sẽ giảm từ 22 xuống còn 14 thôn, giảm 8 thôn, tương đương giảm hơn 36% đầu mối quản lý ở cơ sở.
Giữ gìn giá trị truyền thống, bảo đảm sự gắn kết cộng đồng
Một trong những điểm nổi bật của Đề án là việc lựa chọn tên gọi các thôn mới đều được nghiên cứu kỹ lưỡng trên cơ sở tôn trọng yếu tố lịch sử, văn hóa và truyền thống địa phương.
Nhiều tên gọi được khôi phục từ lịch sử hình thành cộng đồng dân cư như Đại Thanh, Văn Xá, Phượng Thiên; hoặc được ghép từ tên gọi các thôn cũ như Thạch Đan, Vĩnh Dụ, Bạch Đa, Nhân Lý, Rùa Thượng Am nhằm bảo đảm tính kế thừa, ghi nhận giá trị truyền thống của từng địa phương.
Theo UBND xã Tam Hưng, việc đặt tên các thôn mới không đơn thuần là yêu cầu hành chính mà còn mang ý nghĩa bảo tồn bản sắc văn hóa, tạo sự gần gũi, thân thuộc, giúp người dân tiếp tục duy trì mối liên kết cộng đồng đã được hình thành qua nhiều thế hệ.
Bên cạnh đó, các nhà văn hóa, điểm sinh hoạt cộng đồng hiện có tại các thôn đều được rà soát, lựa chọn làm địa điểm hoạt động của thôn mới, bảo đảm đáp ứng yêu cầu tổ chức hội họp, sinh hoạt cộng đồng, giữ gìn các giá trị văn hóa truyền thống và phục vụ tốt đời sống tinh thần của Nhân dân.
Đồng thuận cao từ Nhân dân
Để bảo đảm dân chủ, khách quan và đúng quy định, từ ngày 15 đến ngày 23/6/2026, UBND xã Tam Hưng đã tổ chức lấy ý kiến cử tri đại diện hộ gia đình tại 16 thôn chịu tác động trực tiếp bởi việc sắp xếp.
Kết quả cho thấy sự đồng thuận rất cao của Nhân dân đối với chủ trương này.
Trong tổng số 6.115 hộ gia đình thuộc diện lấy ý kiến, có 6.079 hộ tham gia, đạt tỷ lệ 99,41%.
Đối với nội dung về sự cần thiết và phương án sắp xếp thôn, có 5.798 hộ đồng ý, đạt tỷ lệ 94,82%; số hộ không đồng ý là 278 hộ, chiếm 4,55%.
Đối với nội dung về tên gọi các thôn mới sau sắp xếp, có 5.416 hộ đồng ý, đạt tỷ lệ 88,57%; số hộ không đồng ý là 660 hộ, chiếm 10,79%.
Những con số trên cho thấy sự thống nhất cao trong nhận thức của cán bộ, đảng viên và Nhân dân về ý nghĩa, tầm quan trọng của việc sắp xếp thôn, đồng thời thể hiện niềm tin vào chủ trương đổi mới tổ chức bộ máy ở cơ sở.
Tạo nền tảng cho sự phát triển lâu dài
Việc sắp xếp thôn không chỉ là yêu cầu trước mắt nhằm thực hiện các quy định của pháp luật mà còn là bước đi chiến lược trong quá trình xây dựng nền hành chính hiện đại, tinh gọn và hiệu quả.
Khi các thôn được tổ chức với quy mô phù hợp, bộ máy hoạt động tinh gọn hơn, nguồn lực được tập trung hơn, các phong trào thi đua, hoạt động văn hóa - xã hội, công tác quản lý dân cư, bảo đảm an ninh trật tự và triển khai chuyển đổi số sẽ có nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển.
Đồng thời, việc giảm số lượng người hoạt động không chuyên trách ở thôn sẽ góp phần sử dụng hiệu quả ngân sách địa phương, tạo thêm nguồn lực cho đầu tư phát triển hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội, nâng cao chất lượng đời sống Nhân dân.
Với sự lãnh đạo quyết liệt của cấp ủy Đảng, sự điều hành sát sao của chính quyền cùng sự đồng thuận của Nhân dân, Đề án sắp xếp thôn trên địa bàn xã Tam Hưng được kỳ vọng sẽ tạo ra bước chuyển mới trong công tác quản lý ở cơ sở, xây dựng cộng đồng dân cư đoàn kết, văn minh, hiện đại; góp phần thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của địa phương trong giai đoạn mới.