Trong công tác giải phóng mặt bằng, thu hồi đất để thực hiện các dự án phát triển kinh tế - xã hội, việc di chuyển mồ mả luôn được xem là một trong những nhiệm vụ khó khăn và nhạy cảm nhất. Bởi đó không chỉ là câu chuyện liên quan đến đất đai, tài sản mà còn gắn với đời sống tâm linh, phong tục, tập quán và tình cảm thiêng liêng của mỗi gia đình đối với tổ tiên, ông bà đã khuất.
Tại xã Tam Hưng, cùng với việc triển khai Dự án Khu đô thị thể thao Quốc tế Hà Nội, dự án trọng điểm có ý nghĩa chiến lược đối với sự phát triển của địa phương và Thủ đô Hà Nội trong tương lai, công tác di chuyển mồ mả đang được các cấp, các ngành tập trung thực hiện với tinh thần thận trọng, trách nhiệm, bảo đảm hài hòa giữa yêu cầu tiến độ dự án và nguyện vọng chính đáng của Nhân dân.
Khác với việc kiểm đếm đất đai, cây cối hay tài sản trên đất, công tác di chuyển mồ mả liên quan trực tiếp đến yếu tố tâm linh và truyền thống đạo lý "uống nước nhớ nguồn" của dân tộc.
Nhiều phần mộ trên địa bàn đã tồn tại hàng chục năm, thậm chí qua nhiều thế hệ. Có những ngôi mộ còn thân nhân trực tiếp chăm nom, nhưng cũng có không ít phần mộ lâu năm, người thân sinh sống xa quê hoặc thông tin về chủ sở hữu không còn đầy đủ.
Bởi vậy, mỗi bước triển khai đều phải được thực hiện một cách cẩn trọng, công khai và đúng quy định; đồng thời phải đặt sự tôn trọng đối với người đã khuất và tình cảm của thân nhân lên hàng đầu.
Đồng chí Bùi Đình Thái, Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Tam Hưng cho biết: "Công tác di chuyển mồ mả là một trong những nhiệm vụ khó khăn và nhạy cảm nhất trong quá trình giải phóng mặt bằng bởi liên quan trực tiếp đến yếu tố tâm linh, phong tục tập quán và tình cảm của mỗi gia đình đối với tổ tiên, người thân đã khuất. Vì vậy, xã xác định phải thực hiện với tinh thần trách nhiệm cao nhất, bảo đảm đúng quy định của pháp luật, công khai, minh bạch, đồng thời tôn trọng các giá trị văn hóa, tín ngưỡng của Nhân dân. Chúng tôi yêu cầu các lực lượng tham gia thực hiện phải làm việc thận trọng, chặt chẽ, không để xảy ra sai sót, bảo đảm quyền lợi chính đáng của người dân và giữ gìn sự tôn nghiêm đối với các phần mộ."
Theo đồng chí Chủ tịch UBND xã Bùi Đình Thái, cùng với việc đẩy mạnh tuyên truyền, vận động, chính quyền địa phương sẽ tiếp tục lắng nghe ý kiến, nguyện vọng của các gia đình để kịp thời tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện, qua đó tạo sự đồng thuận cao trong Nhân dân.
Theo kế hoạch, ngày 13/6/2026 Ban Quản lý dự án đầu tư - hạ tầng xã Tam Hưng đã phối hợp với các đơn vị liên quan tổ chức kê khai, đo đạc, kiểm đếm, xác minh và quy chủ đối với các phần mộ nằm trong phạm vi thu hồi đất thực hiện Dự án Khu đô thị thể thao Olympic tại thôn Quan Nhân.
Công tác rà soát được triển khai trực tiếp tại các khu nghĩa trang, khu gò và các vị trí có mộ lẻ nằm trong ranh giới dự án, với sự tham gia của các cơ quan chuyên môn, lãnh đạo địa phương, đại diện thôn và đơn vị đầu tư.
Để bảo đảm việc kiểm đếm, xác minh và quy chủ các phần mộ được thực hiện khoa học, chính xác, Ban Quản lý dự án đầu tư - hạ tầng xã Tam Hưng đã xây dựng quy trình triển khai chặt chẽ ngay từ đầu.
Đồng chí Trương Trọng Thăng, Phó Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư - hạ tầng xã Tam Hưng cho biết: "Khác với công tác kiểm đếm đất đai hay tài sản trên đất, việc kiểm đếm mồ mả đòi hỏi sự chính xác tuyệt đối. Ban Quản lý dự án đã phối hợp với các đơn vị chuyên môn, chính quyền địa phương và Nhân dân tiến hành rà soát toàn bộ khu vực nghĩa trang, các khu gò và mộ lẻ nằm trong phạm vi dự án. Mỗi phần mộ đều được đánh số thứ tự, xác định vị trí bằng sơ đồ, chụp ảnh hiện trạng, lập biên bản kiểm đếm và lưu trữ hồ sơ đầy đủ để phục vụ công tác xác minh, quy chủ."
Đồng chí Trương Trọng Thăng cho biết thêm, việc đánh số mộ được thực hiện theo từng khu vực, từng hàng, từng ô vị trí nhằm bảo đảm thuận lợi cho người dân nhận diện phần mộ của thân nhân; đồng thời tránh nhầm lẫn trong quá trình kiểm đếm, bốc dỡ, di chuyển và quy tập sau này.
"Chúng tôi xác định đây không chỉ là công việc chuyên môn mà còn là trách nhiệm đối với người dân và người đã khuất. Vì vậy mọi khâu đều được thực hiện công khai, có sự chứng kiến của thân nhân gia đình, đại diện thôn và các tổ chức liên quan nhằm bảo đảm tính minh bạch, khách quan và chính xác." – đồng chí Trương Trọng Thăng nhấn mạnh.
Xác định đây là nhiệm vụ khó, Đảng ủy, UBND xã Tam Hưng đã chỉ đạo đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động bằng nhiều hình thức. Thông tin về chủ trương, kế hoạch di chuyển mồ mả được phát thường xuyên trên hệ thống truyền thanh xã, truyền thanh thôn; niêm yết công khai tại nhà văn hóa và các điểm sinh hoạt cộng đồng để người dân nắm bắt đầy đủ.
Cùng với đó, cán bộ xã, các tổ công tác, bí thư chi bộ, trưởng thôn, ban công tác mặt trận và các đoàn thể đã trực tiếp đến từng hộ gia đình để tuyên truyền, giải thích về ý nghĩa của dự án, quyền lợi của người dân cũng như các chính sách hỗ trợ khi thực hiện di chuyển mồ mả.
Ban đầu, không ít người dân còn băn khoăn, lo lắng. Nhiều gia đình mong muốn được lựa chọn vị trí quy tập phù hợp với phong tục, tín ngưỡng của dòng họ; một số trường hợp có tâm lý trăn trở khi phải di chuyển phần mộ của người thân đã an táng từ nhiều năm trước.
Tuy nhiên, thông qua công tác tuyên truyền, đối thoại và vận động, đa số người dân đã hiểu rõ ý nghĩa, tầm quan trọng của dự án cũng như trách nhiệm chung đối với sự phát triển của địa phương.
Nhiều gia đình đã chủ động phối hợp cùng chính quyền trong việc kê khai, xác nhận thông tin, nhận diện phần mộ và chuẩn bị các điều kiện cần thiết để thực hiện việc di chuyển theo đúng quy định.
Thực tiễn cho thấy, công tác di chuyển mồ mả là một trong những nội dung khó khăn nhất trong quá trình giải phóng mặt bằng. Thành công của nhiệm vụ này không thể chỉ dựa vào các quy định hành chính mà cần có sự thấu hiểu, chia sẻ và đồng hành của người dân.
Sự phối hợp tích cực của các hộ gia đình tại thôn Quan Nhân nói riêng và trên địa bàn xã Tam Hưng nói chung đã cho thấy tinh thần trách nhiệm, ý thức vì lợi ích chung và niềm tin vào chủ trương phát triển của Đảng và Nhà nước.
Từ sự đồng thuận ấy, những phần việc khó khăn nhất đang từng bước được tháo gỡ, góp phần tạo mặt bằng sạch để triển khai các dự án trọng điểm của Thành phố.
Và hơn hết, đó còn là minh chứng cho truyền thống đoàn kết, nghĩa tình của người dân Tam Hưng – những người luôn biết trân trọng giá trị quá khứ, đồng thời sẵn sàng chung tay xây dựng tương lai phát triển cho quê hương.